Op deze website wordt u het overzicht - meer dan - ‘100 jaar Orthopedagogiek’ gepresenteerd.

Deze website is eigendom van het Hermen J, Jacobsfonds
Het Hermen J. Jacobsfonds ondersteunt onder andere projecten op het terrein van het speciaal onderwijs. Hermen J. Jacobs was 30 jaar eindredacteur van het toonaangevende tijdschrift voor het buitengewoon onderwijs en publiceerde tientallen artikelen. Deze en vele andere artikelen kunnen via deze site geraadpleegd worden. Indien u toegang wilt hebben tot de artikelen, kunt u een verzoek sturen aan het secretariaat van het Hermen J. Jacobsfonds via secretariaathjjacobsfonds@gmail.com.

U treft hiernaast als eerste het onderdeel
'<< 1909' aan. U komt via deze 'knop' bij
de gebeurtenissen voorafgaand aan 1909, het oprichtingsjaar van - de voorlopers van - het Tijdschrift voor Orthopedagogiek.
Daar kunt u via de 'knop' '>>1909' naar de huidige pagina terugkeren.
Hiernaast wordt het overzicht van 1909 tot en met het huidige jaar weergegeven.

Binnen dit jaaroverzicht wordt een 5-tal categorieën weergegeven, te weten:
 

  •  
    Wetten en regelingen
  •  
    Gebeurtenissen
  •  
    Ontwikkelingen in het veld
  •  
    Artikelen
  •  
    Ontstaansgeschiedenis

    Zie voor verdere informatie:
    Colofon - Disclaimer - Over (rechts - onder)

100 Jaar - 1887

  • VERSLAG VAN DEN STAAT DER HOOGE, MIDDELBARE EN LAGERE SCHOLEN IN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN OVER 1887 - 1888.
    LINK
     
  • 'Enquête betreffende de werking en uitbreiding der wet van 19 september 1874 (Staatsblad no. 130) en naar den toestand van fabrieken en werkplaatsen' werd ingesteld onder voorzitterschap van Herman Verbiers van der Loeff. Dit gebeurde nadat een wetsvoorstel om overmatige arbeid en verwaarlozing van kinderen te voorkomen door de regering was ingetrokken. Het inbitiatief werd o.a. genomen door Hendrik Goeman Borgesius. Deze 'Arbeidsenquête' kon wegens ontbinding van de Kamer niet voltooid worden, maar door de verhoren werden wel vele misstanden aan het licht gebracht. De enquête gaf mede de aanzet tot de Arbeidswet 1890.
  • F. E. Muller: contactlens.
  • Emile Berliner: (78-toeren)grammofoon.
  • Philip Diehl: Plafondventilator.
     
  • Leger des Heils in Nederland actief.
  • Oprichting van de volkskeukens - Hélène Mercier -.
Frederik Buytendijk
1887–1974
Buytendijk studeerde af als medicus bij Thomas Place, was lector in de biologie en algemene fysiologie in Amsterdam. In 1918 promoveerde hij op een studie over gewoontevorming bij dieren. In 1919 kreeg hij in Amsterdam aan de Vrije Universiteit een leerstoel fysiologie. In 1925 werd hij hoogleraar fysiologie en histologie in Groningen. Hij deed toen vooral onderzoek naar het gedrag van dieren. Van 1946 tot zijn emeritaat in 1957 was hij buitengewoon hoogleraar in Nijmegen en hoogleraar psychologie in Utrecht ter vervanging van Roels - hij wordt opgevolgd door Johannes Linschoten -, hoewel hij nooit psychologie had gestudeerd, hij was een autodidact, die zelfs met enige trots verklaarde nooit een handboek psychologie te hebben ingezien. Hij vond zo'n studie ook niet meer nodig. Het ging, betoogde hij, om de 'integrale benadering' van de levensverschijnselen, om de mens in zijn wereld. Want de mens is geen gesloten kist die je openbreekt om er achter te komen wat er in zit. Om de mens te leren kennen en om dus achter zijn problemen te komen, moet hij worden gadegeslagen in zijn dagelijkse verrichtingen: tijdens het huwelijk, op het voetbalveld, als hij ouder wordt of bijvoorbeeld  crimineel actief is. In 1937 bekeerde hij zich tot het rooms-katholicisme. Hij zag de psycholoog als een modern priester: wat ooit 'zondigheid' heette was volgens hem een 'ziekte' die behandeling behoefde in plaats van bestraffing. Hij maakte met onder meer Langeveld deel uit van de 'Utrechtsche School' in de geesteswetenschappen.
BRON: Janny Groen (1998). Frederik Buytendijk Een octopus in de wetenschap. De Volkskrant 1 april.
BRON

Hermen J. Jacobs
1887–1976
Hermen was de helft van een tweeling. Hij bezocht de Christelijke Bewaarschool in de Oude Molstraat, de openbare bewaarschool Noordwal en de (kosteloze) Openbare school aan de  Hemsterhuisstraat waar hij de 12-klassige school doorlopen heeft. In 1901 slaagt hij voor het toelatingsexamen van de normaalschool voor onderwijzers. In 1906 richtte hij  de Haagse Kwekelingen Geheel Onthoudersbond op, waarvan hij voorzitter was. In 1906 behaalt hij zijn akte als onderwijzer en krijgt een tijdelijke betrekking aan de school aan de Hoefkade, in 1907 gevolgd door een vaste aanstelling bij de OLS van Dijckstraat. Jacobs behaalt in 1908 de Hoofdacte. Hij treedt in 1911 in het huwelijk. Hij krijgt  onbetaald verlof van de OLS van Dijckstraat om naar Suriname te gaan, waar hij Onderwijzer wordt op de Emmaschool. Hij geeft ook Slöjdlessen aan de gouvernements normaalschool en is plaatsvervangend hoofd van de Emmaschool. Hij was toen 24 jaar oud. Jan Ligthart was hier zijn leermeester geweest. Op diens school had hij stage gelopen. In 1914 reist hij terug naar Nederland. Hier wordt hij in 1917 onderwijzer aan de  Herkansingsschool voor meisjes aan de Zusterstraat. In 1917 en 1918 neemt hij voor 4 weken de verzorging op zich van een groep koloniekinderen in Sunny Home te Ede. In 1917 volgt zijn benoeming bij het BLO Tenierstraat, hoofd H. Broekhuizen. In 1919 wordt hij overgeplaatst naar de BLO-school Hooftskade, waar P.H. Schreuder hoofd is. Jacobs was uiterst actief in de Vereniging van Onderwijzers en Artsen, hij richtte mede de  uitgeverij ‘Haga’ op in 1921 en publiceerde leermateriaal voor het buitengewoon onderwijs.
Hij voerde jarenlang de eindredactie van het Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs - thans Tijdschrift voor Orthopedagogiek – en hij nam zitting in het bestuur van de Stichting Buitengewoon Onderwijs.
Vader: Overleed toen Hermen 5 jaar was.
BRON: J. Brandsma (2013). Uitgave in de Ortho Retro Perspectiefreeks, in druk.

Franciscus Roels
1887–1962
Roels was psycholoog en oorspronkelijk lector en daarna de eerste universitaire hoogleraar in de psychologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij was een van de wegbereiders van de psychotechniek in Nederland.
In 1918 werd hij aan de Rijksuniversiteit Utrecht lector in de toegepaste psychologie onder Cornelis Winkler.
Van 1923 tot 1930 was hij tevens buitengewoon hoogleraar in de 'empirische en toegepaste zielkunde, in het bijzonder de pedagogische en industriële zielkunde' aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.
Roels is auteur van een tweedelig Handboek der psychologie - 1936 -. Heeft een 'fout' oorlogsverleden.
BRON
  • Oprichting van de Vrijzinnig-Christelijke vereniging 'Tot steun voor Verwaarloosden en Gevallenen'.
  • Stichting van de Sophie Rosenthal bewaarschool in de Nieuwe Uilenburgerstraat. Deze school had 10 lokalen en bood plaats aan 500 kinderen uit arme gezinnen.

    Tijdens het ontbijt, 1913.