Op deze website wordt u het overzicht - meer dan - ‘100 jaar Orthopedagogiek’ gepresenteerd.

Deze website is eigendom van het Hermen J, Jacobsfonds
Het Hermen J. Jacobsfonds ondersteunt onder andere projecten op het terrein van het speciaal onderwijs. Hermen J. Jacobs was 30 jaar eindredacteur van het toonaangevende tijdschrift voor het buitengewoon onderwijs en publiceerde tientallen artikelen. Deze en vele andere artikelen kunnen via deze site geraadpleegd worden. Indien u toegang wilt hebben tot de artikelen, kunt u een verzoek sturen aan het secretariaat van het Hermen J. Jacobsfonds via secretariaathjjacobsfonds@gmail.com.

U treft hiernaast als eerste het onderdeel
'<< 1909' aan. U komt via deze 'knop' bij
de gebeurtenissen voorafgaand aan 1909, het oprichtingsjaar van - de voorlopers van - het Tijdschrift voor Orthopedagogiek.
Daar kunt u via de 'knop' '>>1909' naar de huidige pagina terugkeren.
Hiernaast wordt het overzicht van 1909 tot en met het huidige jaar weergegeven.

Binnen dit jaaroverzicht wordt een 5-tal categorieën weergegeven, te weten:
 

  •  
    Wetten en regelingen
  •  
    Gebeurtenissen
  •  
    Ontwikkelingen in het veld
  •  
    Artikelen
  •  
    Ontstaansgeschiedenis

    Zie voor verdere informatie:
    Colofon - Disclaimer - Over (rechts - onder)

100 Jaar - 1939

  • Minister B.J.O. Schrieke - 25-7-!939 tot 10-8-1939 - Kabinet Colijn V; Minister G. Bolkestein - 10-8-1939 tot 3-9-1940 - Kabinet De Geer II.
  • HET ONDERWIJS IN 1939.
    LINK
     
  • Kinderbijslagwet; Staatsblad 1939, nr. 806; in werking: 1 januari 1941; voorloper: geen; opvolger: Algemene Kinderbijslagwet (vanaf 1 januari 1980).
    Gold bij 2 of meer kinderen.
  • De inentingswet.
  • Igor Sikorsky: helikopter.
  • William Gruber: viewmaster.
  • George Simjian: mechanische geldtelmachine.
     
  • De helft van de Nederlandse huishoudens is in het bezit van een stofzuiger.
  • Op 3 juli wordt Louis Davids gecremeerd.
  • Mobilisatie van het Nederlandse leger.
  • Het Amstelstation en Muiderpoortstation worden in Amsterdam in gebruik genomen.
  • Boefje.
    Sociaal drama rond een straatjongen die toch nog op het rechte pad belandt. Het populairste boek van M.J. Brusse is het in 1903 verschenen ‘Boefje’, over Jan Grovers, het Rotterdamse straatschoffie met een hart van goud, dat in een opvoedingsgesticht in Brabant belandt. Geruchten dat het boek verfilmd zou worden, bestonden al jaren, maar in 1939 kwam het er eindelijk van. De rol van Jan Grovers ging naar de 45-jarige(!) actrice Annie van Ees. Zij was op toneel al honderden keren met veel succes in de huid van Boefje gekropen. Voor de regie tekende de Duitser Detlef Sierck. Nog voor de première vertrok deze naar de Verenigde Staten om daar onder de naam Douglas Sirk een beroemd regisseur te worden. De pers oordeelde gunstig over Boefje. Ook al schortte er het een en ander aan de film, de conclusie was toch dat de Nederlandse filmindustrie weer een werkstuk had afgeleverd waarop men trots mocht zijn.


     
    1939 Boefje
Jan Dirk Imelman
1939
Voor zijn universitaire loopbaan werkte Imelman als docent in het primair, middelbaar en hoger onderwijs. Hij was vanaf 1979 tot 1990 hoogleraar algemene pedagogiek, in het bijzonder de wijsgerige en historische pedagogiek, aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tevens was hij hoogleraar grondslagen en geschiedenis van de pedagogiek aan de Universiteit Utrecht (1989-1998). Hij begon zijn pedagogische carriere met een M.O-akte Pedagogiek (behaald in 1965) van de SPO, waarmee hij doorstroomde naar de universiteit. Imelman was vanaf 1979 secretaris van de stichting en volgde in 1981 Van Gelder op als studieleider. Hij vervulde beide functies tot 1983 en werd vervolgens voorzitter van de stichting. Deze functie vervulde hij tot 1990.  Zijn benadering kenschetst zich als een cultuurhistorisch gefundeerde pedagogiek. Hij hield zich als hoogleraar specifiek bezig met de inrichting van het onderwijs.
BRON - BRON
Jan Rispens
1939
Rispens promoveerde in 1974 en hield, bij zijn aantreden als hoogleraar in Groningen in 1979, een oratie met de titel De paradox van de hulpverlening. 'De Franse filosoof Foucault was in de mode en werd rond dezelfde tijd begrijpelijk gemaakt voor Nederlandse oren door filosoof Hans Achterhuis, die duidelijk maakte dat hulp de neiging heeft de hulpvraag te bestendigen. Rispens noemde dat de paradox van de hulpverlening. Pedagogen weten dat pedagogische hulp erop gericht moet zijn zichzelf op te heffen. We zijn namelijk gericht op het brengen van mensen tot zelfstandigheid. Zeker als het om de markt, om banen gaat, bestaat de neiging dat de hulpvraag bestendigd wordt: als diagnoses geld opleveren, gaan er gekke dingen gebeuren. (Levering). Dat was de maatschappijkritische Rispens.
Bij zijn aanstelling in Leiden in 1983 ging Rispens verder op het ingeslagen pad. Zijn oratie, De theorie van de kundige ingreep: over de theoretische fundering van klinisch en orthopedagogisch handelen, stelde zich de vraag hoe je legitimeert dat je therapeutisch ingrijpt. Het laat zien dat het denken in doelstellingen in de pedagogiek niet weggedrukt mag worden en dat hulpverlening zich moet richten op die doelstellingen: geen zelfbedachte, maar met een oriëntatie op waar de ouders met het kind naartoe willen. Dat bepaalt de kundigheid van de ingreep.
In 1986 levert Rispens een openingsartikel in een bundel van Levering over theoretische orthopedagogiek. Hij bracht de psychiatrische classificatie in de orthopedagogiek. Vanaf dat moment ging de orthopedagogiek zich bij hem richten op stoornissen. Begin jaren negentig bracht Rispens de bundel Preventie van psychosociale problemen bij kinderen en jeugdigen uit.
Na Leiden werd Rispens hoogleraar in Utrecht. Hij adviseerde de regering over het persoonsgebonden budget (het rugzakje) in het onderwijs voor kinderen met een beperking.

BRON

BRON

  • Dr. A. van Voorthuijsen wordt vermeld - mei - als redacteur van het Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs.
  • Rapport van Van Voorthuijsen, als adviseur van de minister, De keuze van de leerlingen der scholen voor zwakzinnigen.
  • Mulock Houwer publiceert Gestichtspaedagogische hoofdstukken.
  • Internationales Kongress für Heilpädagogik.
  • Eerste Nederlandsche Congres voor de Lichamelijke Opvoeding.
  • Oprichting van de Nederlandse Christelijke Bond van Doven.
  • Onderzoek van de Bond tot Kinderbescherming in 1939 leverde op dat de pleegzorg structureel faalde: pleegkinderen hadden meer problemen dan 'gewone' kinderen, pleegouders beschikten vaak niet over de gewenste deskundigheid, hun motieven waren niet altijd edel en ze kregen nauwelijks ondersteuning.
  • 'Tengevolge van de opheffing van de vaccinatiedwang werd het percentage van hen, die niet tegen pokken waren ingeënt, met het jaar grooter en verminderde het weerstandsvermogen  van ons volk tegen eventueele pokken-epidemieën onrustbarend. Reeds lang hadden velen hiertegen een waarschuwende stem doen hooren, maar maatregelen waren tot dusver uitgebleven om aan deze ongewenschte toestand een einde te maken. Toen echter de nood op zijn hoogst was, immers de inmiddels ingetreden mobilisatie-toestand had het gevaar voor de verspreidng van besmettelijke ziekten in het algemeen niet onbelangrijk doen toenemen, bleek redding nabij. De beide Kamers vereenigden zich met het wetsontwerp, dat ten doel heeft het inentingsvraagstuk in nieuwe banen te leiden.' (Kleyn, 1940, p.38).
  • Inentingsdwang
    'De eerste pagina der Februari-aflevering van Het Tijdschrift voor Sociale Geneeskunde geeft het gezellige snuitje van Prinses Beatrix, ter eere van haar eersen verjaardag, hjetgeen beduidt, dat zij thans "zuigeling-af"en kleuter geworden is.... Het was een fesstdag, dien laatste van de vorige maand, al werd hij niet zoo met feestbetoon van optochten, vuurwerk en dergelijke gevierd... Iedereen heeeft zich er over verheugd, toen kortgeleden gunstige berichten over haar gezondheid konden worden gepubliceerd, naar aanleiding van de vaccinatie....... Moge onze jonge Prinses wel gedijen! Binnen afzienbare tijd zal zij, naar allen hopen, ook "Zusje"mogen zijn. Dat dan de belangstelling even spontaan, doch te voren ...iets minder hinderlijk voor haar ouders worde als vóór Prinses Beatrix's geboorte.....
    En moge het voorbeeld dat het Prinselijk gezin gaf met de vaccinatie gevolgd worden door duizenden ouders, die, nu de inentingsdwang nog steeds niet is hersteld, daardoor des te meer verantwoordelijk zijn voor de gezondheid hunner kinderen .....
    .'.
    Bron: Het groene en het witte kruis, 1939, p.66
  • Révész wordt nu aangesteld als gewoon hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Amsterdam.
  • Kees Boeke breidt zijn informele nascholingscursus uit tot een landelijke cursus voor leerkrachten van veranderingsgezinde scholen, de zogenaamde Bilthovense Aanvullings Bursus (BAC). Het Uitvoerend Comité bestond, naast Boeke, uit J.J. 't Hart, landelijk kweekschoolinspecteur en de Utrechtse onderwijsinspecteur W. Terpstra. Als docente werd Maria Bos aangesteld, 'assistente' van Révész.
  • Langeveld wordt tot Buitengewoon Hoogleraar opvoedingswetenschappen aan de Universiteit in Utrecht benoemd.
    Sporen van professor Langeveld in Utrecht. Schoolgeschiedenis in beeld - Bert Stilma
    Periodiek van de Vereniging Vrienden van het Nationaal Onderwijsmuseum

    LINK
    - zie ook 1905 -
  • Amelsfoort, Fr. van (1939). Hoe helpen wij het spraakgebrekkige kind (I). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 2-15.
     
  • Amelsfoort, Fr. van (1939). Hoe helpen wij het spraakgebrekkige kind (II). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 26-36.
     
  • Wal, E.C. van der (1939). Zwakzinnigheid (I). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 78-87.
     
  • Wal, E.C. van der (1939). Zwakzinnigheid (II). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 102-106.
     
  • Bakker, I.J. (1939). Het geld als leermiddel op de B.L.O.-school (I). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 134-138.
     
  • Bakker, I.J. (1939). Het geld als leermiddel op de B.L.O.-school (II). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 147-149.
     
  • H.J.J. (1939). 10 jaar voortgezette vakstudie. Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs, 20, 153–155.
     
  • Voorthuijsen , A. van (1939). Het internationale heilpaedagogische congres te Geneve. Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 174-178.
     
  • Bakker, I.J. (1939). Het geld als leermiddel op de B.L.O.-school (III). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 197-201.
     
  • H.J.J. (1939). Wij Ook. Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs, 20, 203–205.
     
  • Voorthuijsen, A. van (1939). De school voor psychopathen te Amsterdam. Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 206-208.
     
  • Wal, E.C. van der (1939). Zwakzinnigheid (III). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 227-237.
     
  • Wal, E.C. van der (1939). Zwakzinnigheid (IV). Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs. 20, 243-247.
     
  • Koppius,P.W. (1939). Nieuwe inzichten in de voedingsleer (II). Het groene en het witte kruis, 77 – 83.
     
  • Waterink, J. (1939). Normale en abnormale ontwikkeling in de Jeugd.  Het groene en het witte kruis, 110 – 113.
     
  • Koppius,P.W. (1939). Nieuwe inzichten in de voedingsleer (III). Het groene en het witte kruis, 133 – 136.
     
  • Waterink, J. (1939). Normale en abnormale ontwikkeling in de Jeugd (II).  Het groene en het witte kruis, 159 – 163.
     
  • Waterink, J. (1939). Normale en abnormale ontwikkeling in de Jeugd (slot).  Het groene en het witte kruis, 181 – 184.
     
  • Eijkel, J. (1939). Verplichte aangifte van gevallen van onvolwaardigheid. A.V.O., Maandblad , gewijd aan de arbeidszorg voor onvolwaardige arbeidskrachten, 11, 117 – 123.
     
  • Male, J.J. van (1939). Aangifte plicht van onvolwaardigheid. A.V.O., Maandblad , gewijd aan de arbeidszorg voor onvolwaardige arbeidskrachten, 11, 124 – 135.
     
  • A.V.O. (1939). Statuten en huishoudelijk reglement van de Nederlandsche Vereeniging van den Arbeid Voor Onvolwaardige arbeidskrachten (A.V.O.).  Maandblad , gewijd aan de arbeidszorg voor onvolwaardige arbeidskrachten, 11, 231– 241.
     
  • Herderschêe, D. (1939). Schuilt in de gebruikelijke methoden der “verstandsmeting” een cultureel gevaar? A.V.O., Maandblad , gewijd aan de arbeidszorg voor onvolwaardige arbeidskrachten, 11, 307 – 308.